Net als bij een woning huren, kent ook een kopen woning veel voordelen. Het grootste pluspunt is dat je gebruik kunt maken van de marktwerking op de huizenmarkt. Ondanks dat de huizenprijs momenteel dalende is, kan er in de loop der jaren een flinke waardestijging en dus overwaarde, gecreëerd worden.
Daarnaast zijn de rente en de kosten van een geldlening, die samenhangen met de aankoop, verbetering en onderhoud van een eigen woning, in aftrek te nemen van de inkomstenbelasting. De maandlasten worden op deze manier een stuk aantrekkelijker.
Echter loopt een woning bezitter met een hypotheek wel een renterisico. Zo zal na de eerste rentevastperiode een nieuwe rente gekozen moeten worden. Het is uiteraard onduidelijk wat deze zal worden. Door een rente voor langere tijd vast te zetten en bij een minimaal gelijkblijvende hypotheekschuld, zullen de maandlasten gedurende deze tijd gelijk blijven en minder kunnen gaan drukken op je besteedbaar inkomen. Het inkomen stijgt in principe jaarlijks door indexatie en inkomensgroei.
Nu is het niet zo, dat de maandlasten doorslaggevend moeten zijn om een woning te kopen. De éénmalige kosten bij de aankoop van een eigen woning kunnen erg hoog zijn. Denk aan de aankoopcourtage van een makelaar, de overdrachtsbelasting (6 procent), notariskosten en eventueel afsluitprovisie. Het totaal kan oplopen tot 12 procent van de koopsom. Deze kosten zullen zich door waardestijging van de woning moeten terugverdienen.
Naast de lasten, welke direct verband houden met de hypotheek en de aankoop, zijn er nog andere kosten. Denk bijvoorbeeld aan onderhoudskosten, verzekeringen en diverse te betalen belastingen. Ook deze dien je in je lastenplaatje mee te nemen.
Tevens is het niet vreemd om een woning te kopen met vreemd vermogen; een hypotheek. Dit is overduidelijk een schuld en ooit moet deze worden afgelost. Daar dien je als koper rekening mee te houden. Het voordeel van een schuld is dat deze niet inflatiegevoelig is. De schuld blijft gelijk of wordt minder, €100.000.- nu voelt 'minder zwaar' als € 100.000.- 5 jaar geleden.
Ook is het (helaas) zo dat een hypotheek niet voor iedereen is weggelegd. Er worden door een geldverstrekker (hoge) eisen gesteld om een duidelijk beeld te krijgen van het risico. Sinds de kredietcrisis zijn banken velen malen strenger geworden. Ook zijn de huidige huizenprijzen, ondanks een daling, nog steeds aan de hoge kant.