Deze waarde geeft dan een vrijstelling van 34.900 euro bij een premiebetaling van minimaal 15 jaar of een vrijstelling van 154.000 euro (2012) per persoon bij een minimaal verplichte premiebetaling van 20 jaar. Tevens dient de waarde te worden gebruikt voor de aflossing van een hypotheek waarvan het geld is gebruikt voor de aankoop of verbetering van de eigen woning. Ook mag de hoogste premie niet 10 maal de laagste premie bedragen.

Deze regels zijn direct het nadeel van de KEW-polis: Indien er meer dan 154.000 euro is gespaard, er minder dan 20 jaar premie wordt betaald, er bijvoorbeeld één jaar geen premie is betaald of je het geld ooit liever gebruikt om je pensioen aan te vullen: dan wordt er over het rente-bestanddeel (waarde -/- premies) progressief belasting ingehouden. Het rendement kan dan soms verminderen met 52 procent.

Win derhalve goed advies in voor je een polis met KEW-clausule afsluit, want je kunt wel ‘switchen’ van box 3 naar box 1, maar andersom niet.

Extra vrijstelling box 3
Er zijn mensen met een kapitaalverzekering die is gesloten vóór 14 september 1999. Deze levensverzekering heeft een gunstiger fiscaal regime en kent een extra niet geïndexeerde vrijstelling in box 3 van 123.428 euro per belastingplichtige tot uiterlijk 14 september 2029. Er kan dus in 30 jaar maximaal 44.434 euro aan belasting worden bespaard.

Dat maakt deze polis erg interessant. Er kunnen echter kunnen wel nadelen aan een dergelijke polis zitten. Zo vervalt de vrijstelling indien het verzekerde kapitaal of de premie wordt verhoogd, of de einddatum is verlengd na vermelde datum. Indien de verhoging destijds is vastgelegd in de polis mag het wel. Win derhalve goed advies in voor je iets aan de polis wijzigt.

Verpand aan hypotheek
In plaats van een KEW-verzekering kan er in veel gevallen ook gekozen worden voor een verpanding van de levensverzekering aan de hypotheek. De polis valt dan gewoon in box 3, maar in principe is de geldverstrekker de eerste begunstigde op einddatum of een eerder overlijden. De waarde wordt ieder jaar betrokken in de vermogensrendementheffing van box 3, maar kent de verplichtingen van een KEW in box 1 niet.

Bij een oversluiting van een hypotheek of de aankoop van een nieuwe woning is het vaak mogelijk om de levensverzekering aan de nieuwe hypotheek te koppelen. Dit kan kosten en fiscale regimes besparen. De polis loopt dan bij maatschappij X en de hypotheek bij partij Y.

Afkoop
Als het kapitaal uit de polis niet op einddatum of door een overlijden vrijkomt is er sprake van voortijdige afkoop. Dit speelt bijvoorbeeld bij geldnood. Regelmatig zijn er kosten verbonden aan een afkoop en/of valt de daadwerkelijke uitkering tegen door (eerste) kosten en overlijdensrisicopremie. De afkoop van een reguliere box 3 kapitaalverzekering kent geen fiscale consequenties bij afkopen. Ieder jaar ontvangt de fiscus immers geld via de rendementsheffing. Bij een verpande polis aan ene hypotheek, dient de geldverstrekker wel eerst toestemming te geven.

Anders wordt het bij een afkoop van een Kapitaalverzekering Eigen Woning. Indien er niet wordt voldaan aan de regels moet er progressief (tot 52 procent) worden afgerekend over het rentebestanddeel (kapitaal – ingelegde premies) en verlies je een deel van de vrijstelling.

Bij de polis gesloten voor 14 september 1999 is een belaste uitkering nu nog erg sporadisch. Ook hier geldt de hoofdregel dat het rentebestanddeel (opbrengst -/- betaalde premie) progressief is belast in box 1 indien er minder dan 12, 15 of 20 jaar premie is betaald. Er zijn ook vrijstellingen op het rentebestanddeel van 128.134 of 246.856 euro. Bovendien mag de hoogste premie niet meer dan 10 maal de laagste premie bedragen.

Tot slot
Afhankelijk van de ingangsdatum en het doel van de polis moet er worden beslist of de polis in box 1 of in box 3 moet gaan opbouwen. Beide hebben nadelen en voordelen en deze moeten zoveel mogelijk aansluiten op je eigen situatie. Behalve de kosten etc, is de boxkeuze dus minstens zo belangrijk!