Onderdeel van de Zorgverzekeringswet is de identificatieplicht. Sinds 1 januari 2006 zijn patiënten verplicht zich te identificeren in de zorg. De identificatieplicht geldt in ziekenhuizen, in poliklinieken en in zelfstandige behandelcentra. Je kan je identificeren met een geldig paspoort, rijbewijs of een Europese identiteitskaart.
De identificatieplicht is ingevoerd om misbruik met zorgpassen te voorkomen. Geen controle van de identiteit van een patiënt werkt fraude in de hand. Onverzekerden zouden bijvoorbeeld bij een ziekenhuis zorg kunnen vragen op vertoon van een gestolen zorgpas van iemand die wél een zorgverzekering heeft.
Bovendien ontstaat er door dergelijke fraude een risico op medische fouten. De betrokken patiënt wordt immers aangezien voor een ander, met een ander medisch dossier.
De legitimatieplicht geldt voor iedereen, dus ook voor kinderen. Heeft een kind geen eigen identiteitskaart of paspoort, dan is het paspoort van de ouder waar het kind in vermeld staat ook goed. Kinderen vanaf 14 jaar moeten zelf een legitimatiebewijs op zak hebben.
Wie na een ongeval of met spoed in een ziekenhuis wordt behandeld en geen legitimatiebewijs bij zich heeft, moet dit binnen twee weken alsnog aan het ziekenhuis tonen.